پرسيد : كه كدام كسانند ؟ چون باز نمودند فرمود : كه آن دو تن بندگان منند ، و آن يكى چاكر من . چون پسرى در ميان نيست كه وارث ملك باشد ، بندگان من باشند بهتر . و اللّه اعلم . الاول اتابك ايلدكز السنجرى اتابك ايلدكز بندهء سنجر بود ، و در غايت جلادت و شهامت . و چون او بلاد آذربيجان در ضبط آورد ، كارهاء بزرگ كرد ، و آثار خير بسيار باقى ماند ، و حق تعالى او را فرزندان شايسته داد ، و با كفار افرنج و گرج [ ( 1 ) ] حربها كرد و تا سرحد مملكت روم در ضبط خود آورد ، و مبالغى از عراق بگرفت و مدتى ملك راند و درگذشت . رحمة اللّه عليه . الثانى اتابك محمد بن ايلدكز [ ( 2 ) ] اتابك محمد پادشاه بزرگ بود ، بعد از پدر بتخت نشست ، و ممالك عراق و آذربايگان در ضبط آورد و كارهاء شگرف كرد ، و عادل و نيكو اعتقاد بود ، و مساجد و مدارس بسيار ساخت ، و جهاد و غزو بسيار كرد بجانب گرج [ ( 2 ) ] و تا سر حد روم و شام در تصرف آورد ، و مدتها ملك راند ، و او را بندگان بزرگ رسيدند ، كه بعد ازو ممالك عراق در تصرف آوردند ، چنانچه ايتغمش [ ( 3 ) ] و ادمش . الثالث اتابك يوزبك بن محمد اتابك يوزبك محمد السنجرى پادشاه آذربيجان بود ، بعضى گويند : او برادر اتابك محمد بود پسر اتابك ايلدكز [ ( 4 ) ] سنجرى ، يوزبك مرد جلد و كاردان بود ، و مدتها ملك آذربيجان او داشت ، تا عهد دولت سلطان محمد خوارزمشاه اين مملكت در تصرف او بود ، و چند كرت

--> [ ( 1 ) ] راورتى : كر خ . پ : كرنجه [ ( 2 ) ] اصل : بن التكين ابو بكر [ ( 3 ) ] اصل : انتغمش . راورتى و ابن اثير : يتغمش . [ ( 4 ) ] اصل : البتكين .